Wycieczka po muzeum

Aby rozpocząć zwiedzanie pobierz w kasie audioprzewodnik i włącz ścieżkę zwiedzania z audiodeskrypcją. Audioprzewodnik oprowadzi Cię po terenie muzeum i wskaże najciekawsze miejsca.

Jeśli zwiedzasz bez audioprzewodnika udaj się do automatycznie rozsuwanych drzwi po lewej stronie od kasy, na wprost wejścia głównego. Na zewnątrz trzymaj się lewej strony alejki głównej. Alejka po parunastu metrach doprowadza do rozwidlenia. W miejscu, gdzie skręca w lewo znajduje się pod zadaszeniem mapa tyflograficzna terenu. Zapoznaj się z nią, a następnie podążaj alejką dalej w lewo. Po parunastu metrach dojdziesz do ronda. Skręcając w lewo na rondzie dojdziesz do schodów wejściowych budynku administracyjnego. Na jego ścianie, na prawo od wejścia, powstał mural autorstwa artysty malarza Arkadiusza Andriejkowa. Przedstawia czarno-białą fotografię z 1878 r. rodziny włościańskiej Grzegorza Falkowskiego z czeladzią. Audiodeskrypcja dzieła dostępna jest za pośrednictwem znacznika YourWay zlokalizowanego przy muralu.

W celu zwiedzania podążaj prawym łukiem ronda. Tuż za skrętem w prawo można usłyszeć po prawej stronie ciekawy pojazd. W odległości około pół metra od alejki stoi wielka lokomobila samobieżna Kemna. Pochodzi z 1927 roku. Przeznaczona była do transportu, napędu maszyn i orki parowej.

Po zapoznaniu się z lokomobilą, stań obok niej na wybrukowanej alejce. Podążając dalej mijasz lokomobilę po prawej stronie. Tuż za nią wyczujesz pod laską boczną szutrową ścieżkę. Omiń ją, po czym skręć w prawo w brukową alejkę. Jej początek wyznacza metalowy kosz na śmieci, umieszczony po prawej stronie, w odległości około pół metra. Alejka ta będzie teraz twoim głównym szlakiem zwiedzania. Podążaj jej lewą stroną, ponieważ z niej odchodzić będą w lewo boczne ścieżki prowadzące do pawilonów numerowanych od 1 do 12. Pawilon trzynasty, na końcu głównej alejki, oddziela część parkową od folwarku.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 1
Podążaj główną alejką do pierwszej bocznej ścieżki, która zaprowadzi cię do pawilonu nr 1. Na początku bocznej ścieżki możesz skręcić w lewo na podjazd prowadzący do budynku administracyjnego.

W pawilonie nr 1 prezentowane są wystawy czasowe.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 2
Aby dojść do pawilonu drugiego z zewnątrz podążaj dalej główną alejką, trzymając się lewej strony. Brukowana ścieżka, prowadząca do wejścia, odchodzi w lewo, tuż za metalowym koszem na śmieci, postawionym na trawie, niemal przy krawędzi alejki głównej.

Pawilon nr 2 ukazuje dzieje rolnictwa na ziemiach polskich od czasów najdawniejszych do XVIII wieku. Prezentowane są tu eksponaty związane z uprawą ziemi, zbiorem i przechowywaniem płodów rolnych oraz chowem i hodowlą zwierząt.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 3
Kilkanaście metrów za ścieżką do pawilonu drugiego znajduje się wygrodzone metalowymi barierkami wejście do pawilonu 3. Można wejść pokonując trzy stopnie schodów lub podjazdem dla wózków z prawej strony.

Pawilon nr 3 prezentuje gałęzie rzemiosła wiejskiego, które odegrały największą rolę w zaspakajaniu potrzeb mieszkańców wsi: ciesielstwo, bednarstwo, kołodziejstwo, stolarstwo, garbarstwo, rymarstwo, kowalstwo, tkactwo i garncarstwo.

Przez ekspozycję w pawilonie nr 3 można przejść do pawilonów nr 4 i 5.

DOJŚCIE DO PAWILONÓW NR 4 i 5
Kontynuuj zwiedzanie lewą stroną alejki głównej. Pawilon czwarty ustawiony jest równolegle do alejki. Wzdłuż niego, tuż przy alejce głównej utworzono ekspozycję plenerową. Na drobno kamienistej nawierzchni ustawione są wielkogabarytowe urządzenia cukrownicze. Z alejki głównej, tuż za ekspozycją, można skierować się w lewo do wejścia do pawilonu czwartego i piątego. Przy bocznej ścieżce, bliżej pawilonu 5, znajdują się wolno stojące, czynne piece chlebowe.

Pawilon czwarty połączony jest z pawilonem piątym w podkowę. Wystawy w pawilonie nr 4 i 5 przedstawiają poszczególne branże przemysłu rolno-spożywczego: cukrownictwo, piekarnictwo, olejarstwo i mleczarstwo.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 6
Kontynuuj zwiedzanie lewą stroną alejki głównej.

Tuż za ścieżką do pawilonu czwartego i piątego, po lewej stronie alejki głównej, rozciąga się plenerowa ekspozycja uli pszczelich. Najbarwniejsze i najciekawsze z nich to ule figuralne przedstawiające postacie ludzi oraz zwierząt. Nieco wyżej w stosunku do ścieżki, wśród uli, położona jest woliera zamieszkiwana przez indyka i perliczki. Za nią na niewielkim wzniesieniu usytuowany jest pawilon szósty. Prowadzi do niego długi chodnik odchodzący w lewo od głównej alejki. Dzieli ekspozycję uli na dwie części – lewą z tradycyjnymi ulami skrzynkowymi i ozdobnymi figuralnymi oraz prawą z ulami kłodowymi, które wykonano ze ściętych pni drzew. Pawilon pszcelarstwa ukazuje historię chowu i hodowli pszczół na ziemiach polskich z podziałem na okresy: bartnictwo, pasiecznictwo i pszczelarstwo.

DOJŚCIE DO PAWILONÓW NR 7, 8 i 8a
Po wyjściu z pawilonu 6 i powrocie do głównej alejki, kontynuuj zwiedzanie lewą stroną. W miejscu łagodnego łuku alejki, odchodzi od niej boczna ścieżka w lewo. Prowadzi do pawilonu WC. Do sanitariatów przylega pawilon siódmy, usytuowany prostopadle do głównej alejki. Aby dojść do wejścia pawilonu nr 7, podążaj boczną ścieżką i skręć w lewo tuż za narożnikiem budynku WC. Drzwi wejściowe usytuowane są po lewej stronie, w odległości paru metrów od narożnika. Idąc tą samą ścieżką do samego końca dojdziesz do usytuowanego na szczycie schodów wejścia do pawilonu nr 8a.

Ekspozycja w pawilonie nr 7 ukazuje dzieje melioracji oraz ochrony roślin i nawożenia na ziemiach polskich. Zgromadzono tu kolekcję specjalistycznych narzędzi i urządzeń służących do osuszania i nawadniania gruntów uprawnych oraz aparaturę do ochrony roślin i nawożenia. Pawilonem nr 7 przechodzimy do pawilonu nr 8, który przedstawia postęp techniczny w rolnictwie XIX i XX. Na ekspozycji pokazano maszyny i urządzenia służące do uprawy, siewu, sadzenia i pielęgnacji roślin takie jak radła, pługi i brony. Pawilonem ósmym przechodzimy skręcając w prawo do pawilonu nr 8A, który jest miejscem wystaw czasowych. Jest on usytuowany równolegle do głównej drogi. Do pawilonu 8 A prowadzi również wejście zewnętrzne.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 9
Na wprost wyjścia z pawilonu nr 8a znajduje się wejście do pawilonu nr 10, który zwiedzimy później. Skręcając w prawo od wyjścia przechodzimy paręnaście metrów do pawilonu nr 9. Usytuowany jest po prawej stronie, tuż przy krawędzi ścieżki. Przedstawia historię ogrodnictwa na ziemiach polskich ora profile glebowe. W pawilonie znajduje się też makieta ilustrująca przekrój naturalnego środowiska łąki.

DOJŚCIE DO PAWILONÓW NR 10, 11 i 12
Pawilony nr 10, 11 i 12 połączone są ze sobą. Aby dojść do pawilonu nr 10, skręć w lewo po wyjściu z pawilonu nr 9. Trzymaj się prawej strony betonowej ścieżki, która wiedzie po łuku. Wejście znajduje się po prawej stronie, u szczytu budynku. Ekspozycję tworzą preparaty lub atrapy odmian roślin wyhodowanych przez polskich naukowców od początku XIX wieku do lat 60 XX wieku.

Na końcu pawilonu nr 10 znajduje się przejście do pawilonu nr 11, położonego prostopadle, po prawej stronie. Pierwsza część ekspozycji ukazuje rodzaje pasz oraz sposoby ich przyrządzania. Dalsza część zaaranżowana jest na kształt gabinetu weterynaryjnego z przełomu XIX i XX wieku. Zaprezentowano tu narzędzia weterynaryjne i preparaty zwierząt. Dalej, wystawione są zabytkowe aparaty rentgenowskie. Kolejna część pawilonu jedenastego przedstawia zagadnienia związane z chowem i pielęgnacją zwierząt, oceną wartości hodowlanej poszczególnych ras zwierząt oraz rozmnażaniem naturalnym i sztuczną inseminacją.

W pawilonie nr 12 wystawione są urządzenia do zbioru zbóż i zielonek począwszy od narzędzi ręcznych po konne i ciągnikowe, pierwszy polski kombajn S4 oraz różne rodzaje młocarni: sztyftowe, cepowe i szerokomłotna. Na szczególną uwagę zasługuje lokomobila parowa z młocarnią czyszczącą. Ekspozycję kończy prezentacja maszyn do zbioru roślin okopowych. Maszyny i narzędzia do zbioru roślin prezentowane są również na terenie dawnego folwarku pod wiatą.

DOJŚCIE DO PAWILONU NR 13
Po wyjściu z pawilonu nr 12, podążaj prosto chodnikiem, który skręca w lewo pod kątem prostym doprowadzając do alejki głównej. Po kilkunastu krokach skręć w lewo do wejścia do pawilonu nr 13. Oddziela on część parkową muzeum od folwarku. W pawilonie nr 13 przedstawiono dzieje transportu wiejskiego.

Naprzeciwko pawilonu nr 13, znajduje się rondo z klombem kwietnym pośrodku, za rondem, po prawej stronie od głównej ścieżki znajduje się pałac przystosowany do zwiedzania dla osób niewidomych i niedowidzących. W pałacu dostępna jest też winda.

DOJŚCIE DO FOLWARKU I KARCZMY
Aby dojść do folwarku, za pawilonem nr 13 skręć w lewo o 180 stopni. Na tyłach pawilonu, po lewej stronie alejki, zaaranżowano wiejską zagrodę edukacyjną. Po prawej stronie mieści się budynek rządcy. Obecnie przeznaczony jest na pomieszczenia biurowe, a w części piwnicznej urządzono karczmę. Wejście do karczmy znajduje się na tyłach budynku rządcy.

Tuż za budynkiem rządcy alejka skręca w lewo ku dziedzińcowi folwarcznemu. Na godzinie 11 znajduje się wejście do budynku nr 15, w którym mieści się Muzeum Tarpana. Prezentuje różne modele marki samochodu rolniczego Tarpan oraz inne auta jeżdżące na polskich drogach w drugiej połowie XX wieku.

WEJŚCIE NA DZIEDZINIEC FOLWARCZNY
Dziedziniec założono na planie zbliżonym do prostokąta o powierzchni 4,8 ha. Wzdłuż krótszego boku, po lewej stronie narożnika, którym weszliśmy, umieszczone są woliery dla kur, kaczek i gęsi oraz gołębnik i królikarnia. Odgrodzone drewnianym płotem, a w dalszej części drucianą siatką. Jeśli skręcisz w lewo, w kierunku ptactwa, dojdziesz do niewielkiego wzniesienia ze schodami, na którym zlokalizowany jest budynek obory ze zwierzętami

Dłuższy bok dziedzińca, przylegający do narożnego wejścia, tworzy budynek nr 15, dawniej obora, dzisiaj Muzeum Tarpana. Drzwi wejściowe znajdują się u jej szczytu. Ekspozycja dedykowana motoryzacji połączona jest wewnętrznym łącznikiem z równoległym budynkiem, w którym znajduje się wystawa pt. ”Ocalony blask powozów”. Wzdłuż pawilonu nr 15, od strony dziedzińca folwarcznego, pod wiatami, znajduje się wystawa maszyn omłotowych. Jeśli podążysz wzdłuż tej ekspozycji dojdziesz do spichlerza.

STODOŁY I SPICHLERZ
Prostokąt folwarczny na przeciwległym do wejścia krańcu, zamykają połączone ze sobą spichlerz oraz zabytkowe stodoły. Oznaczony numerem 17 budynek połączony jest ze spichlerzem po prawej stronie. Znajdują się tam toalety i sala ze sceną wykorzystywana podczas licznych imprez muzealnych. Stąd klatką schodową można przejść na wystawy w spichlerzu lub wjechać na nie windą dla osób z niepełnosprawnościami.

Stodoły oznaczone numerami 19 i 20 zajmują miejsce po lewej stronie spichlerza. W stodole nr 20, na lewo od spichrza, zgromadzono narzędzia ręczne i maszyny do zbioru traw i siana oraz urządzenia do zbioru zbóż. W stodole nr 19 umieszczono najstarszy i zarazem najcenniejszy w zbiorach agrolotniczych eksponat: samolot CCS-13 o konstrukcji drewnianej krytej płótnem. Pozostałe samoloty oraz śmigłowiec znajdują się na ekspozycji zewnętrznej pomiędzy spichlerzem a gorzelnią. Można na nią wyjść drzwiami naprzeciwko wejścia. Przez spichlerz prowadzi brama przejazdowa na ekspozycję zewnętrzną agrolotnictwa i do gorzelni.

Wystawa w zabytkowym spichlerzu oznaczonym nr 18 prezentuje dawne sposoby transportu ziarna i napędu urządzeń w obiektach magazynowych. Od końca XIX wieku napędzane były maszyną parową z gorzelni. Napęd przenoszono z gorzelni przez podwórze folwarczne do stodoły za pomocą liny stalowej i poprzez system wałów i przekładni pasowych rozprowadzano wewnątrz budynków.

W spichlerzu na piątej kondygnacji powstała aranżacja laboratorium oceny nasion z okresu międzywojennego oraz wystawa „Szkodniki magazynowe”. Ciekawostką jest kolekcja pułapek na myszy i szczury nierzadko liczących sobie około 100 lat. Na samym dole spichlerza zaaranżowana jest wystawa urządzeń do czyszczenia zboża i roślin przemysłowych. Zgromadzono tu wialnie i młynki do czyszczenia zboża i kaszy. W spichlerzu zorganizowana jest także wystawa o kulturotwórczej roli folwarków w rolnictwie polskim w XIX i XX wieku oraz wystawa przybliżająca tematykę działalności Państwowych Gospodarstw Rolnych. Tutaj odbywają się też cykliczne wystawy artystyczne pod nazwą „Spichlerz sztuki”

STELMACHARNIA I KUŹNIA
Boczną ścianę dziedzińca folwarcznego, na wprost wejścia, tworzą stelmacharnia i kuźnia połączone zadaszoną wystawą maszyn i narzędzi do zbioru roślin. Za nimi, znajduje się niewielkie wzniesienie terenu. Na nim zlokalizowane są kolejno: budynek inwentarski z wybiegami dla zwierząt i zabytkowy drewniany silos służący do wytwarzania i przechowywania sianokiszonki.

ZAOPATRZENIE WSI W WODĘ
Na wzniesieniu, za budynkiem inwentarskim znajduje się wystawa poświęcona zaopatrzeniu wsi w wodę, na której wyeksponowano najbardziej typowe ujęcia wody używane na terenie Polski: żuraw, kołowrót, pompy metalowe.

WIATA Z MASZYNAMI
Poniżej terenu z wodną ekspozycją, w sąsiedztwie agrolotnictwa, usytuowana jest pod wiatą wystawa pt. „Źródła energii w rolnictwie” prezentująca lokomobile parowe, silniki spalinowe, ciągniki rolnicze oraz młocarnie. Najciekawszym obiektem jest zestaw do orki parowej, na który składają się dwie lokomobile parowe Heucke z 1913 r. oraz pług wahadłowy Kemna. Najstarszym prezentowanym obiektem jest napędowa lokomobila przewoźna wyprodukowana w 1895 roku przez angielską firmę Robey. Pod wiatą eksponowane są również silniki spalinowe benzynowe i diesla. Środkową część wiaty zajmują ciągniki rolnicze wyprodukowane w latach 1920 – 1966. Najstarszymi obiektami są amerykański traktor Titan i Lanz Bulldog HL12 wyprodukowane na początku lat 20 XX wieku.