Do rąk czytelników trafia kolejny, jedenasty tom serii „Majątki wielkopolskie”, poświęcony obiektom z obszaru powiatu obornickiego. Znajdujące się tam zespoły rezydencjonalno-folwarczne, realizowane z niezwykłym rozmachem i na wysokim poziomie architektonicznym w skali całego kraju, niestety w wielu przypadkach uległy poważnym zniszczeniom. Proces ten, związany z przemianami społeczno-gospodarczymi, nie został dotąd zahamowany. Wiele z opracowanych w prezentowanym wydawnictwie obiektów już nie istnieje, bądź mogą zniknąć w najbliższym czasie. Ich dokumentowaniem od wielu lat zajmuje się Dział Badań Dziedzictwa Kulturowego Wsi w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno – Spożywczego w Szreniawie. Zgromadzone materiały są często jedynym śladem istnienia wielu zabytkowych założeń. Część prezentowanej dokumentacji fotograficznej pochodzi ze zbiorów Muzeum.

W powiecie obornickim przetrwały również niezwykle istotne dla polskiego dziedzictwa siedziby ziemiańskie. Do najstarszych należą dwór w Studzieńcu oraz barokowy pałac w Wełnie. Wśród rezydencji z XVIII i XIX wieku na szczególną uwagę zasługuje pałac rodu Turnów w Objezierzu, gruntownie przebudowany w 1905 roku przez znanego architekta Stanisława Boreckiego. Istotnym obiektem jest również pałac w Siernikach, wzniesiony w XVIII wieku przez Jana Kamsetzera, a następnie znacząco przekształcony w 1909 roku przez Stanisława Mieczkowskiego – jednego z najbardziej twórczych architektów początku XX wieku.
Na uwagę zasługują także pałace w Budziszewku i w Łukowie. W obu tych rezydencjach przebywał Adam Mickiewicz podczas swojego pobytu w Wielkopolsce w 1831 roku. Do interesujących realizacji należy również dwór w Orłowie, zaprojektowany przez berlińskich architektów Martina Gropiusa i Heino Schmiedena. Warto wspomnieć także o interesującym obiekcie w Bąblinie nad Wartą, wykazującym cechy architektury secesyjnej – stosunkowo rzadkiej na terenie Wielkopolski – który można wiązać z działalnością architekta Maxa Johowa.

Większość architektury rezydencjonalnej na terenie powiatu obornickiego uzupełnia znakomitej jakości budownictwo folwarczne, imponujące zarówno pod względem organizacyjnym, jak i artystycznym. Realizacje te, najczęściej dziewiętnastowieczne, stanowiły nie tylko samodzielne dzieła architektoniczne, lecz także kształtowały przestrzeń i krajobraz całych założeń wiejskich. Przykładem może być Objezierze, gdzie – obok pałacu i parku – zachował się rozległy folwark oraz inne elementy determinujące układ wsi. Niezwykle interesującym założeniem jest również Ocieszyn, z imponującą osią widokową rozciągającą się na całej długości miejscowości.

Niestety, większość tych starannie zaplanowanych i zrealizowanych układów uległa lub nadal ulega stopniowemu zatarciu. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera dokumentacja fotograficzna, w tym zdjęcia wykonywane z drona, które mogą stanowić nieocenioną podstawę do prowadzenia dalszych badań.

zakup: ALLEGRO

Zdarzyło się Wam kiedyś znaleźć w domu coś niezwykłego? Jeśli nie, to nie martwcie się, jeszcze wszystko przed Wami. Z tej książeczki dowiecie się, jak razem z moim przyjacielem Stefanem znaleźliśmy na strychu wielki, stary album. Gdy tylko chwyciliśmy go w swoje łapki oniemieliśmy z wrażenia! Ukazały się przed nami fotografie, rysunki, zapiski, jednym słowem same skarby! Rozpoznaliśmy, choć nie od razu, na jednym ze zdjęć naszych ukochanych opiekunów: Helenę i Jana. Musiało to być bardzo dawno temu, ponieważ nie było śladów po okularach ani siwiźnie we włosach. Stali uśmiechnięci na tle wielkiego pola, na którym rosło zboże…

Publikacja do nabycia wyłącznie w sklepie internetowym – allegro

Niniejsze wydawnictwo jest katalogiem towarzyszącym wystawie „EXPOzycja / Od wystaw rolniczych do muzeum”, zorganizowanej z okazji 150-lecia muzealnictwa rolniczego na ziemiach polskich.

Podobnie jak ekspozycja, katalog stanowi podróż w czasie – jednak nie prowadzoną według chronologii. Zdecydowaliśmy się ukazać zjawiska i tematy związane z ideą wystawiennictwa. Na wystawie udało nam się zgromadzić ponad 900 obiektów: eksponaty targowe, medale, dyplomy, nagrody, plakaty, druki ulotne, a także liczne pamiątki wystawiennicze. Pochodzą one ze zbiorów ponad 30 instytucji, które prezentujemy również w niniejszym katalogu.

Wśród zgromadzonych obiektów znalazły się prawdziwe unikaty, m.in.: silnik spalinowy systemu Körtinga wyróżniony na Powszechnej Wystawie Krajowej w 1929 roku, próbki tkanin zakupione podczas Trzeciej Wystawy Rolniczej w Szawlach w 1879 roku, wyroby prezentowane na Wystawie Krajowej we Lwowie w 1877 roku, a także album pamiątkowy ze zdjęciami z wystawy kościańskiej z 1870 roku.

Katalog nie jest jednak wyłącznie dokumentacją zgromadzonych obiektów. Pragniemy, aby stał się pamiątką po wystawie, inspirującą lekturą oraz przewodnikiem po fascynującym świecie wystaw. Liczymy, że zachęci Państwa do refleksji nad rolą, jaką wystawy odegrały w historii polskiego rolnictwa, przemysłu oraz życia społecznego.

Teksty przygotowane przez nasz zespół oraz zaproszonych autorów wprowadzają czytelnika w wielowymiarową opowieść o tych niezwykłych wydarzeniach – od nauki, przez kulturę, po codzienność. Artykuł wprowadzający przygotował prof. Jarosław Kita. Następnie zamieszczono teksty o charakterze przekrojowym, dotyczące m.in. fenomenu wystaw (A. Barłóg-Mitmańska), architektury wystawowej (E. Wieczorek-Konieczyńska) oraz numizmatyki wystawowej (W. Mielewczyk).

Kolejna część poświęcona została wybranym miejscom i wydarzeniom: wystawom lubelskim (A. Przygaliński), stoiskom żabikowskiej Szkoły im. Haliny (M. Senger), wystawom kościańskim (D. Kram), wystawom gnieźnieńskim (M. Elantkowski), a także wystawom w Liskowie (H. Ignatowicz), Międzynarodowym Targom Poznańskim (F. Czekała), Powszechnej Wystawie Krajowej z 1929 roku (M. Niestrawska) oraz działowi rolniczo-lotniczemu PWK (M. Niestrawski). Całość zamyka artykuł Jana Beby, poświęcony współczesnym targom rolniczym.

Zapraszamy do lektury katalogu, wierząc, że stanie się ona inspirującą podróżą przez bogaty świat tradycji wystawienniczych.

Zespół kuratorski

Publikacja do nabycia wyłącznie w sklepie internetowym – allegro

Przypadająca w 2025 roku rocznica 150-lecia muzealnictwa rolniczego na ziemiach polskich, związana z utworzeniem 5 czerwca 1875 r. Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, skłania nas do refleksji nad misją i przyszłością muzeów rolniczych. Międzynarodowa konferencja, która odbywa się w Szreniawie w ramach jubileuszu przedstawia wielorakie spojrzenia na muzea rolnicze w perspektywie czasu – od okresu zaborów aż do współczesności. Czy na forum muzealnictwa krajowego i światowego jest jeszcze miejsce dla muzealnictwa rolniczego? W jaki sposób muzea rolnicze powinny ewoluować w swojej misji aby nadążyć za pulsem biegnącego świata? Jak zarządzać zróżnicowanymi zbiorami z uwzględnieniem nowoczesnych technologii cyfrowych? Jaka odpowiedzialność ciąży na barkach muzealnictwa rolniczego w procesie przekazywania wiedzy i kreowania samoświadomości społecznej?

Oddajemy w Państwa ręce materiały konferencyjne, które poruszają te zagadnienia z perspektywy Polskiej i europejskiej. Mamy nadzieję, że będą one stanowić ważny głos w dyskusji o przyszłości muzealnictwa rolniczego.

Publikacja do nabycia wyłącznie w sklepie internetowym – allegro

Oferowana przez Muzeum Narodowe Rolnictwa w Szreniawie publikacja „Retro model” to prawdziwy przedsionek modelarstwa, znakomity wstęp do przygody z nożyczkami, klejem i kartonem. Zamieszczone w zeszycie modele umożliwiają zbudowanie miniatur czterech pojazdów, pereł kolekcji muzealnej: prototypu samochodu rolniczego Tarpaniola, samolotu PZL 106 Kruk, ciągnika Ursus C-45 oraz lokomobili parowej – Hipoliny. Siatki modeli zostały opracowane tak, aby młodsi modelarze mieli podczas pracy możliwość poznania i doskonalenia podstawowych technik kształtowania kartonu: przetłaczania zagięć, zaokrąglania wyciętych elementów na krawędziach czy formowania płaskich form w przestrzenne. Starsi modelarze także z przyjemnością zmierzą się z wycinanką. Prostota modeli wręcz zachęca do zastosowania wyrafinowanych technik i waloryzacji modeli. Dla najmłodszych przygotowano dodatkowy arkusz z łatwymi do wycięcia zwierzętami gospodarskimi. Zakup publikacji może być znakomitym podsumowaniem wizyty w Muzeum lub zachętą do jego odwiedzenia. Serdecznie polecamy broszurę modelarzom indywidualnym oraz klubom i pracowniom modelarskim. Życzymy ciekawej przygody z modelarstwem, techniką rolniczą oraz polską myślą techniczną.